Bài 19. Hệ quả đối với Văn hóa và Gia đình.

I. GIA ĐÌNH - ĐIỂM TỰA ĐẦU TIÊN CỦA MỘT NỀN VĂN HÓA

Trong các Tiên đề của Định luật Điểm Tựa, Thầy Phạm Hùng Sơn khẳng định rằng mọi hệ thống muốn vận hành ổn định đều cần một Điểm Tựa. Đồng thời, Tiên đề thứ năm mở ra một nguyên lý rất quan trọng: Điểm Tựa bên ngoài chỉ thật sự có giá trị khi đánh thức được Điểm Tựa bên trong.

Đó là một luận điểm nền tảng của Định luật Điểm Tựa.

Từ luận điểm ấy, chúng ta có thể tiếp tục suy luận đối với lĩnh vực văn hóa và gia đình.

Nếu mỗi con người đều cần một Điểm Tựa để hình thành khả năng tự định hướng và tự phát triển, thì câu hỏi tiếp theo là:

Điểm Tựa đầu tiên của mỗi con người xuất hiện ở đâu?

Trước khi đến trường, con người đã sống trong gia đình.

Trước khi tiếp xúc với xã hội, con người đã tiếp xúc với cha mẹ, ông bà và những người thân.

Trước khi học tri thức, con người đã học cách yêu thương, cách cư xử, cách tin tưởng và cách chịu trách nhiệm.

Nói cách khác, gia đình chính là môi trường đầu tiên mà Điểm Tựa bên ngoài tác động để từng bước đánh thức Điểm Tựa bên trong của một con người.

Chính vì vậy, dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng sự sống về mặt sinh học.

Gia đình còn là nơi hình thành những định hướng đầu tiên của nhân cách, của niềm tin và của hệ giá trị.

Nếu Điểm Tựa đúng giúp một hệ thống tự cân bằng và tự phát triển, thì một gia đình biết xây dựng những giá trị đúng cũng đang tạo nên điều kiện để mỗi thành viên từng bước hình thành khả năng tự hoàn thiện chính mình.

Đến đây, chúng ta có thể đi đến một hệ quả tự nhiên:

Gia đình không chỉ truyền lại sự sống. Gia đình truyền lại Điểm Tựa của sự sống.

Và chính từ những Điểm Tựa được hình thành trong từng gia đình, những giá trị văn hóa mới có thể được lưu giữ, nối tiếp và phát triển qua nhiều thế hệ.

Đó cũng là lý do vì sao, dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, văn hóa không bắt đầu từ những công trình đồ sộ hay những khẩu hiệu lớn lao.

Văn hóa bắt đầu từ gia đình, bởi gia đình là Điểm Tựa đầu tiên hình thành, gìn giữ và truyền nối những giá trị làm nên bản sắc của một con người và của cả một dân tộc.

II. VĂN HÓA LÀ SỰ CỘNG HƯỞNG CỦA NHỮNG ĐIỂM TỰA ĐÚNG.

Trong Định lý Cộng hưởng, Thầy Phạm Hùng Sơn chỉ ra rằng khi các thành phần của một hệ thống cùng được định hướng đúng, năng lượng không chỉ được cộng lại mà còn cộng hưởng để tạo nên một sức mạnh lớn hơn tổng các phần riêng lẻ.

Đó là một nguyên lý của mọi hệ thống.

Từ nguyên lý ấy, chúng ta có thể tiếp tục suy luận đối với lĩnh vực văn hóa.

Nếu gia đình là Điểm Tựa đầu tiên hình thành nhân cách của mỗi con người, thì văn hóa chính là kết quả của sự cộng hưởng giữa những giá trị mà các gia đình cùng gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Nói cách khác, văn hóa không xuất hiện từ một cá nhân, cũng không được tạo nên chỉ bằng những quy định hay khẩu hiệu.

Văn hóa được hình thành khi nhiều con người cùng chia sẻ một hệ giá trị, nhiều gia đình cùng nuôi dưỡng một cách sống, nhiều thế hệ cùng gìn giữ một tinh thần chung. Chính sự cộng hưởng ấy tạo nên bản sắc của một cộng đồng và của cả một dân tộc.

Dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, điều làm nên sức sống của một nền văn hóa không chỉ là số lượng di sản được lưu giữ, mà trước hết là chất lượng của những Điểm Tựa đang nuôi dưỡng các giá trị ấy.

Khi trong mỗi gia đình, lòng trung thực được sống chứ không chỉ được dạy; sự hiếu kính được thực hành chứ không chỉ được nhắc đến; tinh thần trách nhiệm được truyền bằng chính cách sống của cha mẹ đối với con cái, thì những giá trị ấy sẽ tự nhiên cộng hưởng với nhau để hình thành một nền văn hóa bền vững.

Ngược lại, nếu những Điểm Tựa ấy dần bị suy yếu, thì dù xã hội vẫn còn những biểu tượng văn hóa hay những thiết chế được xây dựng công phu, sức sống của nền văn hóa cũng sẽ dần phai nhạt. Bởi văn hóa không tồn tại chủ yếu trong sách vở hay công trình kiến trúc; văn hóa trước hết tồn tại trong con người, và con người được hình thành từ chính những Điểm Tựa của gia đình và cộng đồng.

Đến đây, chúng ta có thể đi đến một hệ quả tự nhiên của Định lý Cộng hưởng:

Một nền văn hóa mạnh không phải là nền văn hóa có nhiều khẩu hiệu hay nhiều quy định, mà là nền văn hóa trong đó những Điểm Tựa đúng không ngừng cộng hưởng, nuôi dưỡng và nâng đỡ lẫn nhau qua từng con người, từng gia đình và từng thế hệ.

Đó cũng là lý do vì sao, dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, xây dựng văn hóa không bắt đầu từ việc thay đổi những biểu hiện bên ngoài, mà bắt đầu từ việc bồi đắp lại những Điểm Tựa đang hình thành nên con người. Khi Điểm Tựa được đặt đúng, những giá trị đúng sẽ tự tìm thấy nhau; khi những giá trị đúng cùng cộng hưởng, văn hóa sẽ trở thành sức mạnh nội sinh bền vững nhất của một dân tộc.

Nếu Mục II trả lời văn hóa được hình thành như thế nào, thì Mục III nên trả lời vì sao một nền văn hóa suy thoái hoặc hưng thịnh.

III. KHỦNG HOẢNG VĂN HÓA LÀ KHỦNG HOẢNG CỦA ĐIỂM TỰA.

Trong Tiên đề thứ ba, Thầy Phạm Hùng Sơn chỉ ra một nguyên lý rất căn bản:

Mọi mất cân bằng đều bắt đầu từ sự lệch Điểm Tựa.

Đó là một nguyên lý được xây dựng cho mọi hệ thống.

Từ nguyên lý ấy, chúng ta có thể tiếp tục suy luận đối với văn hóa và gia đình.

Nếu văn hóa là một hệ thống của các giá trị được hình thành, truyền nối và cộng hưởng qua nhiều thế hệ, thì sự suy thoái của văn hóa cũng không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên.

Nó luôn bắt đầu từ sự suy yếu của những Điểm Tựa đang nâng đỡ hệ thống ấy.

Thông thường, khi nói đến khủng hoảng văn hóa, người ta dễ nghĩ đến sự mai một của truyền thống, sự xuống cấp của đạo đức hay những tác động từ môi trường bên ngoài.

Đó đều là những biểu hiện có thật.

Nhưng dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, những biểu hiện ấy chưa phải là nguyên nhân đầu tiên.

Nguyên nhân sâu hơn là những Điểm Tựa từng nuôi dưỡng các giá trị ấy đã không còn đủ sức định hướng cho hệ thống.

Khi gia đình không còn là nơi gieo những hạt giống đầu tiên của lòng trung thực, sự nhân ái và tinh thần trách nhiệm; khi nhà trường chỉ truyền đạt tri thức mà thiếu bồi dưỡng nhân cách; khi cộng đồng đề cao thành công trước mắt hơn những giá trị bền vững, thì những Điểm Tựa của văn hóa bắt đầu dịch chuyển.

Sự dịch chuyển ấy không tạo ra khủng hoảng ngay lập tức.

Nhưng theo thời gian, nó làm thay đổi cách con người suy nghĩ, lựa chọn và hành động.

Đó chính là quá trình mà một hệ thống dần đánh mất khả năng tự cân bằng từ bên trong.

Ở đây, Định luật Điểm Tựa gợi mở một cách nhìn khác về việc phục hưng văn hóa.

Muốn khôi phục một nền văn hóa, không thể chỉ dừng lại ở việc bảo tồn các di sản hay phát động các phong trào.

Những việc ấy đều cần thiết, nhưng chúng chủ yếu tác động vào phần biểu hiện của hệ thống.

Điều quan trọng hơn là phải khôi phục những Điểm Tựa đang tạo nên con người biết sống với các giá trị của nền văn hóa ấy.

Bởi lẽ, di sản có thể được gìn giữ trong bảo tàng.

Nhưng văn hóa chỉ thật sự sống khi được gìn giữ trong con người.

Đến đây, chúng ta có thể đi đến một hệ quả tự nhiên của Tiên đề thứ ba:

Khủng hoảng văn hóa không bắt đầu từ sự biến mất của các giá trị, mà từ sự suy yếu của những Điểm Tựa từng nuôi dưỡng các giá trị ấy.

Và cũng chính vì vậy, con đường bền vững nhất để phục hưng một nền văn hóa không phải là cố níu giữ quá khứ, mà là tái tạo những Điểm Tựa giúp các giá trị tốt đẹp có thể một lần nữa được đánh thức, được truyền nối và tiếp tục sống trong mỗi con người, mỗi gia đình và mỗi thế hệ.

Một nền văn hóa không mất đi khi những ngôi nhà cũ biến mất. Một nền văn hóa bắt đầu mất đi khi những Điểm Tựa tạo nên con người của nền văn hóa ấy không còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

IV. PHỤC HƯNG VĂN HÓA BẮT ĐẦU TỪ VIỆC PHỤC HƯNG NHỮNG ĐIỂM TỰA.

Trong Tiên đề thứ tư, Thầy Phạm Hùng Sơn khẳng định một nguyên lý rất quan trọng:

Điểm Tựa đúng không cưỡng ép hệ thống, mà đánh thức khả năng tự cân bằng của hệ thống.

Đó không chỉ là một nguyên lý của sự vận động, mà còn là một nguyên lý của sự phát triển.

Từ nguyên lý ấy, chúng ta có thể tiếp tục suy luận đối với văn hóa và gia đình.

Nếu sự suy yếu của văn hóa bắt đầu từ sự suy yếu của những Điểm Tựa, thì sự phục hưng văn hóa cũng không thể bắt đầu từ những mệnh lệnh hành chính hay những lời kêu gọi đơn thuần.

Một nền văn hóa không thể được xây dựng bằng sự áp đặt.

Một nền văn hóa chỉ có thể lớn lên khi những giá trị đúng được con người tự nguyện tiếp nhận, gìn giữ và truyền lại cho nhau.

Chính vì vậy, điều cần được phục hồi trước hết không phải là những biểu hiện của văn hóa, mà là những Điểm Tựa đang nuôi dưỡng văn hóa.

Đó là một gia đình biết lấy tình yêu thương và trách nhiệm làm nền tảng.

Đó là một nhà trường biết xem việc hình thành nhân cách quan trọng không kém việc truyền đạt tri thức.

Đó là một cộng đồng biết tôn vinh sự trung thực, lòng nhân ái và tinh thần cống hiến nhiều hơn sự phô trương hay những thành công ngắn hạn.

Khi những Điểm Tựa ấy được củng cố, các giá trị tốt đẹp sẽ không cần phải bảo vệ bằng sự cưỡng ép.

Chúng sẽ tự lan tỏa thông qua cách con người sống, cách con người đối xử với nhau và cách mỗi thế hệ giáo dục thế hệ kế tiếp.

Đó cũng là lúc văn hóa không còn là những điều được ghi trong sách hay được trưng bày trong bảo tàng.

Văn hóa trở thành một sức sống đang hiện diện trong đời sống hằng ngày của mỗi con người.

Đến đây, chúng ta có thể đi đến một hệ quả tự nhiên của Tiên đề thứ tư:

Muốn phục hưng một nền văn hóa, trước hết phải phục hưng những Điểm Tựa đang hình thành nên con người của nền văn hóa ấy.

Bởi lẽ, một dân tộc không trường tồn chỉ nhờ những di sản của quá khứ.

Một dân tộc trường tồn khi mỗi thế hệ đều biết trở thành Điểm Tựa để những giá trị tốt đẹp tiếp tục được đánh thức, được gìn giữ và được truyền nối cho thế hệ mai sau.

• Giáo dục đánh thức Điểm Tựa trong người học.
• Y học đánh thức Điểm Tựa tự chữa lành của sự sống.
• Quản trị đánh thức Điểm Tựa trong mỗi thành viên của tổ chức.
• Kinh tế đánh thức Điểm Tựa tự điều chỉnh của hệ thống.
• Và đến Văn hóa, chúng ta đi đến một tầng khái quát hơn:

Văn hóa không phải là ký ức của quá khứ. Văn hóa là khả năng để những giá trị đúng luôn tìm được một Điểm Tựa mới trong mỗi thế hệ.

  Gia đình là Điểm Tựa của con người.

  Nhiều gia đình tạo nên văn hóa.

  Văn hóa suy yếu khi Điểm Tựa suy yếu.

  Phục hưng văn hóa phải bắt đầu từ phục hưng Điểm Tựa.

V. BẢN SẮC VĂN HÓA LÀ ĐIỂM TỰA TINH THẦN CỦA MỘT DÂN TỘC.

Trong các bài trước, từ những Tiên đề và Định lý của Thầy Phạm Hùng Sơn, chúng ta đã nhiều lần đi đến một nhận thức chung: mỗi hệ thống muốn phát triển bền vững đều cần một Điểm Tựa để giữ được phương hướng của mình trong quá trình vận động và biến đổi.

Từ nhận thức ấy, chúng ta có thể tiếp tục suy luận đối với một hệ thống lớn hơn: dân tộc.

Một dân tộc không chỉ được hình thành bởi lãnh thổ, dân số hay thể chế.

Điều giúp một dân tộc vẫn là chính mình sau hàng trăm, hàng nghìn năm biến động chính là bản sắc văn hóa.

Bản sắc ấy không tồn tại như một khái niệm trừu tượng.

Nó hiện diện trong tiếng nói, trong đạo lý, trong cách ứng xử, trong ký ức lịch sử và trong những giá trị mà nhiều thế hệ cùng lựa chọn gìn giữ.

Dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, bản sắc văn hóa chính là Điểm Tựa tinh thần giúp một dân tộc không đánh mất chính mình trong quá trình phát triển.

Điều đó không có nghĩa là một nền văn hóa phải khép kín hay từ chối tiếp nhận những giá trị mới.

Ngược lại, như Định lý Hệ thống Mở đã chỉ ra, một hệ thống chỉ có thể phát triển khi biết tiếp nhận những nguồn lực mới.

Nhưng tiếp nhận không đồng nghĩa với hòa tan.

Một hệ thống mở chỉ thật sự tiến hóa khi vẫn giữ được Điểm Neo để bảo tồn bản sắc và Điểm Tựa để không ngừng đổi mới.

Đó cũng là điều chúng ta đã rút ra từ Định lý Điểm Neo và Điểm Tựa.

Đối với một dân tộc cũng vậy.

Bản sắc văn hóa không phải là bức tường ngăn cách với thế giới.

Bản sắc văn hóa là Điểm Neo để dân tộc không đánh mất cội nguồn, còn Định luật Điểm Tựa chỉ ra cách để dân tộc tiếp nhận những giá trị mới mà vẫn phát triển hài hòa với chính mình.

Đến đây, chúng ta có thể đi đến một hệ quả tự nhiên:

Một dân tộc mạnh không phải là dân tộc khước từ mọi ảnh hưởng từ bên ngoài, mà là dân tộc luôn giữ được Điểm Tựa của bản sắc để mọi giá trị mới khi được tiếp nhận đều trở thành nguồn lực làm giàu thêm cho chính nền văn hóa của mình.

Theo tôi, đây là điểm mà Bài 19 bắt đầu kết nối rất đẹp với toàn bộ công trình.

Ở Bài 17, chúng ta nói người lãnh đạo là Điểm Tựa của tổ chức.

Ở Bài 18, chúng ta nói Điểm Tựa là nền tảng của sự phát triển bền vững.

Đến Bài 19, chúng ta có thể nâng lên một tầng nữa:

Nếu gia đình là Điểm Tựa đầu tiên của một con người, thì văn hóa chính là Điểm Tựa lâu dài của một dân tộc. Chừng nào Điểm Tựa ấy còn được gìn giữ và không ngừng được truyền nối, chừng đó một dân tộc vẫn còn khả năng tự đổi mới mà không đánh mất chính mình.

VI. MỞ RỘNG Ý NGHĨA CỦA HỆ QUẢ.

Nếu nhìn văn hóa chỉ như một tập hợp những phong tục, tập quán hay các giá trị truyền thống, thì hệ quả của Định luật Điểm Tựa sẽ chỉ dừng lại ở phạm vi bảo tồn bản sắc.

Nhưng nếu nhìn văn hóa như một hệ thống sống, luôn vận động, luôn tiếp nhận và luôn truyền nối qua nhiều thế hệ, thì ý nghĩa của Định luật Điểm Tựa rộng lớn hơn rất nhiều.

Từ những Tiên đề và Định lý mà Thầy Phạm Hùng Sơn đã xây dựng, chúng ta có thể tiếp tục phát triển một cách nhìn như sau:

Mỗi con người cần một Điểm Tựa để hình thành nhân cách.

Mỗi gia đình cần một Điểm Tựa để nuôi dưỡng tình yêu thương và trách nhiệm.

Mỗi cộng đồng cần một Điểm Tựa để hình thành niềm tin và sự gắn kết.

Mỗi dân tộc cần một Điểm Tựa để gìn giữ bản sắc trong dòng chảy của lịch sử.

Và nhân loại cũng cần một Điểm Tựa để sự phát triển của khoa học, kinh tế và công nghệ luôn đồng hành với sự phát triển của văn hóa và con người.

Đến đây, văn hóa không còn chỉ là ký ức của quá khứ.

Văn hóa trở thành ký ức sống của một hệ thống, nơi những giá trị đúng không ngừng được đánh thức, được kiểm nghiệm và được truyền nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Nếu Định lý Tự điều chỉnh cho thấy một hệ thống biết học hỏi từ phản hồi sẽ không ngừng hoàn thiện chính mình, thì văn hóa chính là cơ chế giúp một dân tộc lưu giữ những bài học ấy qua nhiều thế hệ.

Nhờ văn hóa, mỗi thế hệ không phải bắt đầu lại từ con số không.

Mỗi thế hệ được đứng trên Điểm Tựa mà thế hệ trước đã dày công xây dựng để tiếp tục sáng tạo, phát triển và hoàn thiện.

Ở tầng nghĩa này, văn hóa không chỉ lưu giữ truyền thống.

Văn hóa lưu giữ năng lực tiến hóa của một dân tộc.

Chính vì vậy, dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, sự trường tồn của một nền văn hóa không được quyết định bởi tuổi đời của các di sản, mà bởi khả năng không ngừng tạo ra những con người biết tiếp nhận, làm giàu và truyền lại những giá trị cốt lõi của dân tộc mình.

Đến đây, Định luật Điểm Tựa bắt đầu gặp gỡ một không gian tư tưởng rộng hơn.

Nếu Hồng Bàng Dịch giúp con người nhận ra quy luật vận hành của sự sống và của vũ trụ, thì văn hóa chính là cách những quy luật ấy được kết tinh thành lối sống, thành đạo lý và thành bản sắc của một cộng đồng.

Nếu Sứ mệnh Đức Di Lặc mở ra khát vọng tiến hóa của con người và nhân loại, thì văn hóa là môi trường đầu tiên để khát vọng ấy được nuôi dưỡng từ mỗi gia đình, mỗi con người và mỗi thế hệ.

Ba hệ thống vì thế tiếp tục gặp nhau trong cấu trúc chân kiềng mà chúng ta đã xây dựng.

Sứ mệnh Đức Di Lặc chỉ ra phương hướng của sự tiến hóa.

Hồng Bàng Dịch giúp con người hiểu quy luật của sự tiến hóa.

Định luật Điểm Tựa chỉ ra nơi phải tác động để tiến trình ấy có thể trở thành hiện thực trong đời sống hằng ngày.

Có lẽ vì vậy, khi nhìn từ góc độ văn hóa, chúng ta có thể hiểu sâu hơn ý nghĩa của Điểm Tựa.

Điểm Tựa không chỉ giúp một con người trưởng thành.

Không chỉ giúp một tổ chức phát triển.

Không chỉ giúp một nền kinh tế vận hành bền vững.

Ở một tầng sâu hơn, Điểm Tựa giúp một nền văn hóa không ngừng tái sinh trong chính những con người đang kế thừa và sáng tạo nên nó.

Và có lẽ, đó cũng là hệ quả sâu xa nhất mà Định luật Điểm Tựa gợi mở đối với văn hóa và gia đình:

Một nền văn hóa không thật sự sống vì nó được lưu giữ trong quá khứ. Một nền văn hóa thật sự sống khi mỗi thế hệ đều biết trở thành Điểm Tựa để những giá trị đúng tiếp tục được đánh thức, được cộng hưởng và được truyền nối cho tương lai.

  Bài 15: Giáo dục đánh thức con người.

  Bài 16: Y học đánh thức sự sống.

  Bài 17: Quản trị đánh thức tổ chức.

  Bài 18: Kinh tế đánh thức hệ thống phát triển.

  Bài 19: Văn hóa đánh thức ký ức tiến hóa của một dân tộc.

Ở Bài 17, chúng ta kết thúc bằng việc Điểm Tựa trở thành nguyên lý nối kết các hệ thống tri thức. Ở Bài 18, chúng ta kết thúc bằng Điểm Tựa đánh thức khả năng tự tiến hóa của hệ thống. Sang Bài 19, chúng ta có thể đi đến một tầng sâu hơn nữa:

Điểm Tựa chính là cơ chế truyền thừa của văn minh.

Có lẽ, khi nhìn lại toàn bộ những hệ quả mà Định luật Điểm Tựa gợi mở đối với văn hóa và gia đình, chúng ta có thể nhận ra một ý nghĩa sâu xa hơn.

Điều làm nên sự trường tồn của một nền văn minh không phải chỉ là những công trình còn lại sau thời gian.

Điều làm nên sự trường tồn của một nền văn minh là khả năng để những giá trị cốt lõi luôn tìm được một con người mới, một gia đình mới và một thế hệ mới tiếp tục gìn giữ và phát triển.

Nói cách khác, một nền văn minh chỉ thật sự còn sống khi những Điểm Tựa của nó vẫn đang được truyền nối.

Ở tầng nghĩa ấy, gia đình không còn chỉ là tế bào của xã hội.

Gia đình trở thành chiếc cầu đầu tiên nối quá khứ với tương lai.

Văn hóa không còn chỉ là di sản của cha ông.

Văn hóa trở thành dòng chảy liên tục của những giá trị được đánh thức trong từng con người.

Và Định luật Điểm Tựa, từ một nguyên lý về sự vận động của hệ thống, bắt đầu gợi mở một cách nhìn rộng hơn về sự phát triển của nhân loại.

Một nền văn minh không suy tàn trước hết vì thiếu của cải.

Một nền văn minh bắt đầu suy tàn khi không còn truyền được những Điểm Tựa làm nên con người của nền văn minh ấy.

Ngược lại, một nền văn minh sẽ luôn có khả năng tái sinh nếu mỗi thế hệ đều biết tiếp nhận, làm giàu và trao lại những Điểm Tựa đúng cho thế hệ tiếp theo.

Đến đây, Định luật Điểm Tựa không chỉ giúp chúng ta hiểu một hệ thống vận hành như thế nào.

Nó còn gợi mở một câu hỏi lớn hơn:

Điều gì giúp một nền văn minh có thể sống lâu hơn tuổi thọ của từng con người?

Có lẽ, câu trả lời nằm ngay trong chính những Tiên đề mà Thầy Phạm Hùng Sơn đã đặt nền móng.

Một hệ thống chỉ thật sự trường tồn khi nó không ngừng đánh thức được Điểm Tựa bên trong của những thành viên mới.

Bởi vậy, nếu mỗi con người là một mắt xích của lịch sử, thì Điểm Tựa chính là nguyên lý giúp những mắt xích ấy liên kết thành một dòng chảy văn minh không đứt đoạn.

Nếu kinh tế tạo nên sự phồn vinh của một thời đại, thì văn hóa quyết định tuổi thọ của một nền văn minh. Và dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, tuổi thọ ấy được quyết định bởi khả năng mỗi thế hệ biết trở thành Điểm Tựa để những giá trị đúng tiếp tục được đánh thức, được cộng hưởng và được truyền nối.

MẢNH GHÉP CUỐI CÙNG.

Trong Bài 17 chúng ta viết:

Điểm Tựa là nguyên lý nối kết.

Trong Bài 18 chúng ta viết:

Điểm Tựa đánh thức khả năng tự tiến hóa.

Đến Bài 19, theo tôi có thể khái quát thêm một tầng nữa:

Điểm Tựa là nguyên lý truyền thừa của sự sống.

Đây không còn chỉ là truyền văn hóa.

Không chỉ truyền tri thức.

Không chỉ truyền đạo đức.

Mà là truyền khả năng tiếp tục tiến hóa.

Ý NGHĨA SÂU XA HƠN.

Có lẽ, sau tất cả những điều đã phân tích, hệ quả lớn nhất của Định luật Điểm Tựa đối với văn hóa và gia đình không chỉ nằm ở việc giúp chúng ta hiểu vì sao một nền văn hóa được hình thành hay vì sao một nền văn hóa có thể suy thoái.

Điều quan trọng hơn là Định luật Điểm Tựa gợi mở một cách nhìn mới về sự truyền thừa.

Thông thường, khi nói đến truyền thống, chúng ta nghĩ đến việc truyền lại tri thức, phong tục hay di sản.

Nhưng dưới góc nhìn của Định luật Điểm Tựa, điều quý giá nhất mà mỗi thế hệ trao cho thế hệ sau không phải chỉ là những điều đã biết.

Điều quý giá nhất là một Điểm Tựa đúng, để thế hệ sau có thể tiếp tục khám phá những điều mà thế hệ trước còn chưa kịp hoàn thành.

Đó cũng là lý do vì sao một nền văn hóa sống không phải là nền văn hóa chỉ biết gìn giữ quá khứ.

Một nền văn hóa sống là nền văn hóa biết biến những giá trị của quá khứ thành Điểm Tựa cho tương lai.

Khi ấy, truyền thống không còn đối lập với đổi mới.

Truyền thống trở thành Điểm Tựa của đổi mới.

Di sản không còn là điều giữ con người ở lại với quá khứ.

Di sản trở thành điều giúp con người bước xa hơn về phía tương lai.

Có lẽ, đây cũng là ý nghĩa mà Định luật Điểm Tựa mang lại cho mọi lĩnh vực mà chúng ta đã đi qua.

Trong giáo dục, Điểm Tựa giúp tri thức tiếp tục phát triển.

Trong y học, Điểm Tựa giúp sự sống tiếp tục hoàn thiện.

Trong quản trị, Điểm Tựa giúp tổ chức tiếp tục trưởng thành.

Trong kinh tế, Điểm Tựa giúp hệ thống tiếp tục tự điều chỉnh.

Và trong văn hóa, Điểm Tựa giúp một dân tộc tiếp tục là chính mình trong khi không ngừng đổi mới.

Bởi vậy, nếu phải diễn đạt toàn bộ hệ quả của bài viết này bằng một câu, có lẽ chúng ta có thể nói:

Văn hóa không phải là những gì một thế hệ để lại cho thế hệ sau. Văn hóa là Điểm Tựa mà mỗi thế hệ trao cho thế hệ sau để họ có thể bay cao hơn thế hệ trước.

Khép lại Bài 19, nhưng đồng thời cũng khép lại cả hành trình từ Bài 15 đến Bài 19:

• Giáo dục trao tri thức.
• Y học trao sức sống.
• Quản trị trao khả năng cộng hưởng.
• Kinh tế trao điều kiện phát triển.
• Văn hóa trao Điểm Tựa.

Và khi đặt năm bài cạnh nhau, chúng ta thấy một điều rất đẹp:

Mọi lĩnh vực đều có thể trao nhiều thứ cho thế hệ sau, nhưng điều quý giá nhất vẫn là một Điểm Tựa đúng. Bởi tri thức có thể cũ đi, công nghệ có thể thay đổi, của cải có thể mất đi, nhưng một Điểm Tựa đúng sẽ luôn giúp mỗi thế hệ tự tìm ra con đường của mình.

Xin theo dõi tiếp bài : PHÁT TRIỂN VÀ MỞ RỘNG ĐỊNH LUẬT ĐIỂM TỰA CỦA THẦY PHẠM HÙNG SƠN.

ĐỊNH LUẬT ĐIỂM TỰA - Những Tiên đề và Định lý của một Hệ thống Trung Hòa.

PHẦN III. NHỮNG HỆ QUẢ.

Bài 20. Hệ quả đối với Tu dưỡng Con người.

Mục đích.

Con người là Điểm Tựa cao nhất của chính mình.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi. Thân ái. Điện bà Tây Ninh.

BÀI ĐĂNG TRONG BLOG.